Als bonusmoeder draag je vaak meer dan van jou is.

Over overnemen, pleasen en verantwoordelijkheden

Lieve bonusmoeder, als je dit leest is de kans groot dat je iemand bent met een groot hart. Iemand die bewust heeft gekozen voor een relatie waarin al kinderen waren. Iemand die bereid is (geweest) een plek te zoeken in een systeem dat al bestond. Iemand die wil bijdragen, verbinden, zorgen en meedenken.
Maar misschien voel je ook dat je vaak veel draagt. Meer dan van jou is.
Niet omdat iemand anders dat van je vraagt en niet omdat je het verkeerd doet. Wel omdat je betrokken bent. Omdat je het goed wil laten gaan, voor iedereen in het systeem. Omdat je verlangt naar rust en harmonie in huis.

In dit blog wil ik je met zachte ogen laten kijken naar jouw plek. Voor jezelf, maar ook voor het hele systeem.
In samengestelde gezinnen ontstaat vaak iets subtiels.
Misschien herken je dit?

-     Je houdt het sportrooster bij

-     Je koopt het cadeau voor een kinderfeestje

-     Je sust de spanningen aan tafel

-     Je vangt blikken, stiltes en sferen op

Ergens voel je: als ik het niet doe, zeg of regel, gebeurt het niet. En voor je het weet, draag je steeds meer.

Misschien zeg je dit niet hardop, maar voel je vermoeidheid of irritatie. Of zelfs: een stille teleurstelling als niet gezien wordt wat je allemaal op je neemt.

Maar wat als je niet te weinig bent, maar juist te betrokken?
Wat als je niet tekortschiet, maar juist teveel draagt?

Overnemen uit liefde of angst

Veel bonusmoeders stappen met een open hart in een samengesteld gezin. Je kiest niet alleen voor je partner, maar ook voor zijn kinderen. Je wilt dat het veilig, warm en verbonden voelt.

Dus: je helpt. Je ondersteunt. Je denkt vooruit. En je draagt mee. Dit komt zelden voort uit controle. Wel vanuit goede intenties. Vanuit liefde, voor je partner en zijn kinderen.

Systemisch gezien gebeurt er iets anders. Er kan verstrikking ontstaan. Verstrikking betekent dat je iets op je neemt dat eigenlijk niet van jou is. Niet bij jou hoort. Onbewust ga je op de plek staan die niet helemaal kloppend is voor de ordening binnen het gezin.

Hoewel het dus vaak gebeurt vanuit liefde, zit er soms ook angst onder. De angst om buitengesloten te worden, om niet belangrijk genoeg te zijn en om afgewezen te worden. Angst dat het anders niet goedkomt. Maar ook: angst dat het nooit genoeg zal zijn. En om verlaten te worden.

Als bonusmoeder sta je op een kwetsbare plek. Jij bent later gekomen. De band tussen ouder en kind is ouder dan de band tussen jou en je partner. En de loyaliteit tussen ouder en kind gaat diep.

Het is heel menselijk dat je jouw plek wilt verstevigen. Dat je wilt laten zien dat je er bent. Dat je waarde toevoegt.

De zorgende ‘bovenpositie’

Wat ik vaak zie gebeuren bij bonusmoeders, is dat ze ongemerkt in een zorgende bovenpositie stappen. Daarmee ga je - onbewust - op de plek van de biologische moeder staan en sta je niet meer naast het kind.

Misschien herken je dit:

• Je corrigeert gedrag

• Je lost conflicten op

• Je probeert emoties te reguleren

• Je voelt je verantwoordelijk over hoe het met iedereen gaat

Kinderen voelen feilloos aan waar iedereen staat. Wanneer jij boven hen gaat staan, op de positie van moeder, ontstaat er onrust. Het kan ook zo zijn dat er weerstand ontstaat. Of dat het zich juist uit in terugtrekking of boosheid.

Dit gebeurt zelden omdat de kinderen je niet waarderen, maar wel omdat de ordening verschuift. Het is dus belangrijk dat je de ‘vriendin / vrouw / partner van papa’ blijft en niet op de plek van moeder gaat staan.

Wanneer jij als bonusmoeder teveel gaat dragen, kan het lijken alsof de biologische moeder naar de achtergrond verdwijnt. Een kind kan dan juist extra loyaal worden aan moeder, en zich tegen jou keren. Niet tegen jou als persoon, maar tegen de verschuiving in plek.

Het verschil tussen helpen en dragen

Als je dit zo leest, kan ik me voorstellen dat je je afvraagt hoe je dat dan doet. Ik zal proberen dit te duiden door het verschil uit te leggen tussen helpen en dragen.

Er is een wezenlijk verschil tussen helpen en dragen. Helpen is naast iemand staan. Naast je partner dus, in dit geval. Het betekent dat je ondersteunt, terwijl de verantwoordelijkheid bij de ander blijft. Dragen betekent dat jij de verantwoordelijkheid overneemt van de ander.

Helpen geeft lucht. Dragen geeft druk.

Dus:

Als jij de harmonie bewaakt, wie leert er dan omgaan met conflict?

En:

Als jij steeds wil bemiddelen, wie oefent er dan met het uitspreken van gevoelens?

Misschien voel je nog steeds: maar als ik het niet doe, dan escaleert de boel. Op korte termijn kan dit waar zijn. Je kunt jezelf afvragen of dat ‘erg’ is? Op lange termijn geef je de ander namelijk de kans om te groeien op zijn of haar eigen plek.

Harmonie en verantwoordelijkheid

Veel bonusmoeders voelen zich verantwoordelijk voor de sfeer in huis. Voor rust aan tafel. Voor balans in het weekend. Voor het gevoel dat iedereen zich gezien voelt. Maar, harmonie bewaken is geen taak. Het is een gevolg van heldere verhoudingen en het innemen van jouw plek.

Wanneer iedereen binnen het systeem zijn of haar plek inneemt, ontstaat vanzelf meer ontspanning. Daar hoeft niemand voor te werken.

Je partner mag dan ouder zijn van zijn kinderen. Het kind mag gewoon kind zijn.
En jij mag partner zijn van jouw partner. Niets meer en niets minder.

Dit betekent dus:

• Niet oplossen

• Niet gladstrijken

• Niet bemiddelen

 Maar wel: verdragen dat het kan schuren. Erop vertrouwen dat wat tussen ouder en kind hoort, daar ook mag blijven.

Wat is van mij?

Het kan helpen regelmatig stil te staan bij de volgende vragen:

• Wat is van mij? (Of: is dit van mij?)

• Wat is van mijn partner?

• Wat hoort bij het kind?

Maar ook:

• Waar stap ik (onbewust) in omdat ik betrokken ben?

• Wat neem ik over uit angst? Of uit verlangen naar harmonie?

 En:

• Wat gebeurt er als ik een stap terugdoe?

Over Sanne

Sanne Noorman blogt voor Ikenznkids, is coach en systeemopsteller en begeleidt individuen en stellen in hun zoektocht naar verbinding, vrijheid en ontspanning. Ook biedt Sanne familieopstellingen in groepsverband aan. 

Ben je op zoek naar meer balans, helderheid in je werk of diepgang in je persoonlijke relaties? Volg Sanne op Instagram voor een systemische blik: @sannenoormancoaching