De plek van de bonusmoeder in een samengesteld gezin.

Over betrokken zijn, loyaliteit en jezelf niet verliezen 

Je werd verliefd op een leuke man. Op wie hij is. Op het gevoel dat hij je geeft en hoe goed het voelt samen. Niet op een systeem of op een geschiedenis. Niet op kinderen, een ex-partner, afspraken die gemaakt zijn, ingewikkelde schema’s en al het andere wat onzichtbaar meeloopt. En toch, je krijgt het er allemaal bij als je kiest voor deze partner. En dus ook als je kiest voor het bonusmoederschap. 

Jullie verhaal is waarschijnlijk begonnen met hoop en vertrouwen. Met liefde ook, vooral. Met het verlangen om er samen iets moois van te maken. Misschien voelde je je welkom, misschien wat onzeker. Misschien wilde je verbinden, helpen en bijdragen. Of hield je juist afstand, omdat je niet precies wist wat jouw plek was.

Veel bonusmoeders dragen hun vragen en zorgen in stilte. Ze praten er niet altijd over, maar ze voelen het wel:

• Doe ik het wel goed? 

• Wanneer ben ik liefdevol? En wanneer ga ik te ver? 

• Mag ik hier wel iets van vinden? 

• Waarom voelt het soms zo ingewikkeld en eenzaam? 

Als je jezelf hierin herkent, wil ik tegen je zeggen: je hoeft niets beter te doen. Wat je voelt is menselijk. Het is logisch om je onzeker te voelen en het betekent niet dat je tekortschiet. 

Plekken in het gezin

In een samengesteld gezin komen meerdere werelden en systemen samen. Dat vraagt veel, van iedereen.

De kinderen horen bij hun biologische vader en moeder. Dat is waar hun leven begon. Waar hun wortels liggen. Dat blijft zo, ook als de relatie tussen vader en moeder voorbij is. Ook als het ingewikkeld is. Ook als er pijn is geweest.

Dat betekent niet dat jij er niet toe doet.

Wel dat jouw plek een andere is. En die plek, die is in de praktijk soms moeilijk te vinden. Zeker als je met liefde en goede bedoelingen deze relatie en dit gezin ingestapt bent.

Het mooie is dat die plek er wel degelijk is, voor jou én voor het gezin. Die plek kan er misschien alleen iets anders uitzien dan je vantevoren gedacht had.

Betrokken zijn, maar niet alles dragen

Veel bonusmoeders willen het graag goed doen. Je denkt mee, stemt af en denkt soms al tien stappen vooruit. Je voelt je verantwoordelijk voor de sfeer, voor het welzijn van de kinderen en voor de harmonie in huis. Niet omdat iemand dat van je vraagt, maar omdat het zo voelt. Omdat het hart al meedoet.

Toch zit hier juist vaak de uitputting. Betrokken zijn is namelijk iets anders dan dragen. Wanneer jij langzaam steeds meer gaat dragen - zonder dat het van jou is - raakt er iets uit balans. Niet omdat jij iets verkeerd doet, maar omdat het systeem zoekt naar orde.

Het is een natuurlijk proces, maar je mag er bewust van worden. Je mag voelen wat van jou is en wat niet. Misschien mag je zelfs een stap terugnemen, ook al voelt dat in het begin nog vreemd of lastig.

Misschien herken je dit…

• “Ik doe zo mijn best voor die kinderen, maar het lijkt nooit genoeg.”

Je geeft aandacht, je past je aan en denkt mee. Toch voel je afstand of weerstand. Dat kan pijn doen, zeker als je intentie liefdevol is.

• “Als ik me terugtrek voel ik me schuldig, als ik me ermee bemoei ontstaat er spanning.”

Wat je ook doet, het voelt alsof het niet klopt. Alsof je altijd iets verkeerd doet.

• “Ze luisteren wel naar hun vader of moeder, maar niet naar mij.”

Dit kan je onzeker maken. Alsof jouw stem minder telt. Alsof jij er wel bent, maar er niet echt mag staan.

• “Ik wil zo graag dat ze mij zien zoals ik ben, maar het voelt alsof ze dat niet doen.”

Dit kan je verdrietig maken. Het kan je zelfs eenzaam laten voelen, midden in je gezin.

Als dit herkenbaar is, wil ik je dit meegeven: het gaat zelden over jou. Vaak gaat het over plek en loyaliteit.

Naast de ouder, niet erboven 

Systemisch gezien sta jij naast je partner, niet boven de kinderen. Wanneer je - onbewust - een ouderplek probeert in te nemen, raakt dat iets bij de kinderen. Niet omdat ze jou afwijzen, maar omdat ze trouw willen blijven aan hun moeder.

Kinderen zullen dit niet zo snel uitspreken, maar je kunt het merken aan het gedrag. Zo kan er weerstand of afstand ontstaan en worden kinderen stil of juist heel fel. 

Belangrijk om te onthouden is dat dit geen afwijzing is naar jou toe, maar alles te maken heeft met loyaliteit. Het is een natuurlijke reactie om hun eigen plek te beschermen. Je mag dit zien. Je mag het erkennen. En je mag herhalen voor jezelf: ik hoef hier niets aan te doen.

Jij hoeft niemand te vervangen

Misschien is dit een zin die je even mag laten zakken: jij hoeft niemand te vervangen. Je bent geen moeder, ook geen extra moeder. Je bent de partner van hun vader en dat is een waardevolle plek.

Wanneer jij jezelf toestaat om echt op die plek te blijven, ontstaat er vaak ontspanning. Je hoeft niet meer te bewijzen dat je ertoe doet. Je hoeft niet meer te zorgen voor wat niet van jou is. En je hoeft niet meer te concurreren met iets wat er al was.

Je mag aanwezig en betrokken zijn, maar je hoeft het niet te dragen. Wat er dan vaak gebeurt? De kinderen kunnen ook meer ontspannen. Ze voelen je rust. Ze merken dat jij aanwezig bent, zonder dat je alles hoeft te dragen. Dat is een prachtig cadeau, voor hen én voor jou.

Schuldgevoel hoort erbij (maar hoeft niet leidend te zijn)

Veel bonusmoeders voelen zich schuldig als ze een stap terug doen. Alsof je dan tekortschiet. Alsof je niet liefdevol genoeg bent. Maar tegelijkertijd voel je je leeg of eenzaam als je continu blijft geven.

Misschien herken je dit…

• Je voelt je soms te gast in je eigen huis

• Je past je aan als de kinderen er zijn

• Je houdt rekening met iedereen 

• … ergens raak je jezelf een beetje kwijt

  Dit is geen falen. Het is een signaal. Een uitnodiging om je plek te voelen. Om zacht te kijken naar wat van jou is. Om te merken dat het oké is om een grens te stellen. Om te zien dat jij ook ‘gewoon mens’ mag zijn.

Wat kan helpen?

Wat dus niet helpend is, is harder je best doen of jezelf wegcijferen. 

Wat wél helpt is dit: 

• Zacht voelen wat van jou is en wat niet 

• Verantwoordelijkheid terugleggen waar die hoort 

• Je plek als partner innemen, zonder uitleg of verantwoording

• Jezelf serieus nemen, ook als dat ongemakkelijk of spannend voelt 

Kortom: wees trouw aan jezelf en blijf in verbinding staan met je partner én het gezin.

Een zachte uitnodiging tot reflectie

Neem even de tijd voor jezelf. Adem. Sta stil. En voel:

• Waar sta ik nu in dit gezin? 

• Welke verantwoordelijkheid heb ik - onbewust - op me genomen? 

• Wat zou er kunnen gebeuren als ik een stap terug doe en mijn eigen plek inneem? 

• Waar kan ik zacht(er) voor mezelf zijn, zelfs als dat spannend of ‘niet perfect’ voelt? 

Je hoeft niet(s) te veranderen. Door je hier bewust van te zijn en het aan te kijken ontstaat als vanzelf beweging.

Tot slot

Het samengestelde gezin vraagt niet om perfectie. Het vraagt om volwassenheid, zachtheid en moed.

Je hoeft jezelf niet kleiner te maken of harder te gaan werken. Je hoeft alleen maar te gaan staan waar jij hoort.

Door je plek als partner in te nemen, geef je jezelf én het gezin de kans om te ontspannen. En dat is misschien wel de grootste vorm van liefde die je kunt geven.

Ik spreek in deze blog over bonusmoeders, maar dit geldt ook voor bonusvaders.

Over Sanne

Sanne Noorman blogt voor Ikenz’nKids, is coach en systeemopsteller en begeleidt individuen en stellen in hun zoektocht naar verbinding, vrijheid en ontspanning. Ook biedt Sanne familieopstellingen in groepsverband aan. 

Ben je op zoek naar meer balans, helderheid in je werk of diepgang in je persoonlijke relaties? Volg Sanne op Instagram voor een systemische blik: @sannenoormancoaching